Archiwa: sobiesław zasada

Sobiesław Zasada na mecie Gran Premio Argentino Histórico!

utworzone przez Michał Borowski | 27, wrzesień, 2026 | Newsy

W argentyńskiej Córdobie zakończyła się dwudziesta trzecia edycja prestiżowego rajdu XXIII Gran Premio Argentino Histórico, w którym jako pierwszy linię mety przekroczył 96-letni Sobiesław Zasada. Najbardziej utytułowany polski kierowca rajdowy został owacyjnie powitany przez rzesze kibiców, przedstawicieli lokalnej administracji oraz członków argentyńskiej Polonii.

Wyprawa stanowiła powrót na trasy jednego z najważniejszych sprawdzianów w karierze zawodnika, w którym odniósł on legendarne zwycięstwo dokładnie 59 lat temu.

Przebieg rywalizacji i wyczyn polskiego weterana

Tegoroczna odsłona rajdu obejmowała dystans liczący łącznie 3351 kilometrów, podzielony na sześć wymagających etapów. Trasa wiodła z Buenos Aires przez Alta Gracia, Catamarcę oraz San Juan, by znaleźć swój finał w Córdobie. Sobiesław Zasada uczestniczył w imprezie w charakterze gościa specjalnego, co oznaczało, że nie podlegał oficjalnej klasyfikacji sportowej i pokonywał wyznaczone odcinki tuż przed zasadniczą stawką zawodników. Za kierownicą specjalnie przygotowanego Porsche 911 Dakar, opatrzonego historycznym numerem bocznym 405, polski kierowca zameldował się na finiszu każdego z etapów na pierwszej pozycji.

To dla mnie wyjątkowa sprawa. Gran Premio Argentino to mój ulubiony rajd i jeden z najważniejszych w mojej karierze. Tegorocznej edycji nie można jednak porównywać z tym, co przeżyliśmy 59 lat temu. Wówczas około 80 procent tras stanowiły szutry. Niewiele zmienił się tylko krajobraz: góry, długie serpentyny i ostre zakręty. Za kierownicą znów mogłem poczuć się jak przed laty. Nie jestem specjalnie zmęczony, świetnie czuję się za kierownicą, a samochód sprawował się doskonale – podsumował Sobiesław Zasada.

Dziedzictwo „Latającego Polaka” z 1967 roku

Historyczny wyścig Gran Premio Internacional de Turismo z 1967 roku uchodził za jedną z najtrudniejszych długodystansowych prób samochodowych na kontynencie południowoamerykańskim. Ówczesna trasa liczyła ponad 3000 kilometrów i prowadziła przez surowe pasma górskie, tereny pustynne oraz bezkresne równiny. Zasada, pilotowany wówczas przez Jerzego Dobrzańskiego, wystartował modelem Porsche 911 z numerem 405 i pokonał ponad 300 rywali, w tym wielu lokalnych kierowców doskonale obeznanych ze specyfiką argentyńskich szlaków. Spektakularny triumf Polaka stał się wówczas międzynarodową sensacją, a tamtejsza prasa ochrzciła go przydomkiem „El Polaco Volador”, czyli „Latający Polak”.

Sobiesław Zasada w trakcie swojej kariery wywalczył m.in. trzy tytuły mistrza Europy w rajdach samochodowych w czasach, kiedy czempionat ten stanowił najważniejszą i najbardziej prestiżową serię międzynarodową przed powołaniem do życia Rajdowych Mistrzostw Świata (WRC). Pasję do rywalizacji na najwyższym szczeblu udowodnił także w 2021 roku, kiedy to w wieku 91 lat stanął na starcie morderczego Safari Rally w Kenii, stając się najstarszym kierowcą w całej historii mistrzostw świata WRC.

Uroczyste powitanie i statuetka Juana Manuela Fangio

Zwieńczenie tegorocznej próby w Córdobie zgromadziło liczne grono przedstawicieli środowisk polonijnych. Delegacji przewodniczył Enrique Wojnacki, Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Córdobie, który osobiście powitał załogę na mecie. Dyplomata podkreślił dumę z osiągnięć sportowca oraz przypomniał atmosferę święta, jaka towarzyszyła jego sukcesowi w 1967 roku zarówno w świecie rajdowym, jak i w sercach argentyńskiej Polonii, wyrażając podziw dla znakomitej formy 96-letniego kierowcy.

Wyjątkowy hołd polskiemu zawodnikowi złożył również Automóvil Club Argentino, pełniący rolę głównego organizatora Gran Premio Argentino Histórico. Prezes klubu, César C. Carman, zaznaczył, że obecność Zasady stanowiła dla organizatorów wielki zaszczyt oraz żywą lekcję historii światowej motoryzacji. W dowód uznania wręczył polskiemu mistrzowi unikatową statuetkę imienia Juana Manuela Fangio, legendarnego pięciokrotnego mistrza świata Formuły 1.

Podczas sześciu dni trwania imprezy przejazd polskiej załogi budził ogromne zainteresowanie lokalnych i ogólnokrajowych mediów, które szczegółowo relacjonowały trasę oraz przypominały genezę przydomka „El Polaco Volador”. W wielu punktach kontrolnych do Zasady podchodziły osoby, które osobiście pamiętały jego triumf sprzed 59 lat, pragnąc złożyć gratulacje i podziękować za sportowe wspomnienia.

Instytucjonalne i techniczne wsparcie wyprawy

Przedsięwzięcie z udziałem utytułowanego kierowcy zyskało oficjalną rangę państwową i zostało objęte patronatem honorowym przez Ministerstwo Sportu i Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ambasadę RP w Buenos Aires. Kompleksową opiekę serwisową na całej trasie liczącej ponad 3,3 tysiąca kilometrów zagwarantował zespół techniczny Porsche Argentina.

Porsche Zasady z rajdu Londyn-Sydney do sprzedania? Cała prawda o tej ofercie.

utworzone przez Kuba Humiński | 1, kwiecień, 2026 | Newsy

W sieci pojawiła się oferta sprzedaży Porsche 911, którym Sobiesław Zasada wraz z Markiem Wachowskim zajęli czwarte miejsce w klasyfikacji generalnej rajdu Daily Express London-Sydney Marathon. Zastanawiające w ofercie jego sprzedaży mogą być dwa fakty – niska cena oraz brak zainteresowania zakupem ze strony Porsche. Dlaczego?

Zacznijmy jednak od początku. Porsche 911S w kolorze blutorange zostało zbudowane specjalnie dla Sobiesława Zasady we wrześniu 1968 i przygotowane przez dział sportu na wyzwania, które stawiała licząca ponad 16 tysięcy kilometrów trasa. Należy tu dodać, że jedynie dwa wozy były zbudowane specjalnie dla potrzeb wyścigu. Auto Edgara Hermmanna stanowiło jego własność i pochodziło z 1967 roku. Trasa wiodła przez tereny Europy, Środkowego Wschodu, Azji aż po metę na kontynencie australijskim. Auto zostało między innymi wyposażone w zewnętrzną klatkę, chroniącą przed obrażeniami załogi wynikającymi ze zderzenia ze zwierzętami, ogromny bagażnik dachowy służący do wożenia kół zapasowych, kanistrów z paliwem, części zamiennych oraz zaopatrzenia załogi, czy zmodyfikowany układ wydechowy, który miał przeciwdziałać ewentualnemu zalaniu silnika.

Z trzech wystawionych do wyścigu Porsche na mecie znalazły się dwa – Sobiesława Zasady i Edgara Hermanna. Wóz Terry’ego Huntera uległ awarii w okolicach Kabulu (pozostałości tego samochodu, który niestety spłonął w pożarze prywatnej kolekcji znajdują się obecnie w posiadaniu Porsche). Oba wozy zostały sprzedane w Australii przedstawicielom australijskiego importera marki Porsche. Tutaj zaczyna się prawdziwa historia, która doprowadziła do renowacji samochodu używanego przez Sobiesława Zasadę.

Wyświetl ten post na Instagramie
Post udostępniony przez AutoMarkets.com.au (@automarketaustralia)

Samochód nabył Norman Hamilton, człowiek którego wizja doprowadziła do zapoczątkowania produkcji samochodów Porsche w wersji z kierownicą po prawej stronie. W tamtym okresie importer Porsche w Australii. Alan Hamilton, syn Normana przerobił wóz na wersję RHD i używał go między innymi w rajdach i rallycrossie. Nie było to jednak największy problem. W latach osiemdziesiątych wóz nabył właściciel pewnego warsztatu, który niestety miał przypadłość „pożyczania” części z innych wozów. Z maratońskiego samochodu wycięto między innymi część przedniej ćwiartki, oraz dach, który posłużył do naprawy… cywilnego nadwozia z rocznika 1972.

Przed sprzedaniem pozostałości nadwozia na złom właściciel wyciął wszystkie tabliczki znamionowe, w tym tabliczkę farbową, która zresztą została pomazana kolorem zbliżonym do viper green, na który to kolor samochód został w pewnym momencie przemalowany. Elementy te i tabliczki zostały użyte w późniejszej renowacji, co jest najważniejsze w kwestii zachowania tożsamości samochodu.

W wyniku starań poprzedniego właściciela udało się doprowadzić do pozyskania ocalałych części. W trakcie poszukiwań w australijskich magazynach firm, które były obecne w branży Porsche udało się odnaleźć praktycznie całe wyposażenie auta w tym oryginalny ‘roo bar, bagażnik i inne elementy zewnętrzne. Udało się również odzyskać silnik i skrzynię biegów, oraz wiązkę elektryczną. Również przednia i tylna maska oraz drzwi oraz pas tylni również zachowały się do dnia dzisiejszego i posłużyły do odbudowy auta.

Co ciekawe, wbrew niektórym informacją z polskiego podwórka, Jason Carroll nie ukrywał, że w celu odbudowy auta należało użyć nadwozia innego samochodu. Działanie takie wyjaśnia również odrzucenie możliwości zakupu auta do kolekcji muzealnej przez firmę Porsche, która wymaga absolutnej i stuprocentowej oryginalności. Należy jednak dodać, że w samochodach sportowych dość często zdarzały się poważne naprawy nadwozia, lub jego wymiany w ramach odbudowy powypadkowej. W takim przypadku, jeśli wymiana nie stanowi tajemnicy, fakt ten nie powinien stanowić problemu dla powyższego nabywcy. Określa się bowiem, iż udało się odzyskać pomiędzy 60 a 70% oryginalnego samochodu, a renowację przeprowadzono całkowicie w zgodzie z ocalałą dokumentacją zmian przeprowadzonych w dziale sportu Porsche.

Jest to więc wyjątkowa okazja aby kupić samochód z bardzo mocnym polskim akcentem, choć nie w pełni oryginalne, to niezwykle ważne dla rajdowej historii Porsche i polskiego sportu samochodowego. Kwota? 700 000 dolarów. Są tu jacyś chętni? Link do oferty.

fot. ogłoszenie automarkets.com.au

Porsche 911 Dakar Red 58 Special – tribute car in motion

utworzone przez Piotr Sielicki | 14, maj, 2025 | Newsy

The story of RED58 begins in 1968, during one of the most demanding endurance events in motorsport history – The Daily Express London—Sydney Marathon. Behind the wheel of a bloodorange Porsche 911 S bearing the number 58, Polish driver Sobiesław Zasada, together with co-driver Marek Wachowski, set out on a journey that would become a defining moment in rally history. The Red58 Porsche 911 Dakar is a tribute to this history.

In the 1960s and early 1970s, Sobiesław Zasada developed a close and highly successful relationship with Porsche, becoming one of the brand’s most prominent privateer drivers in international rallying. Competing in various versions of the Porsche 911 and 912, he achieved numerous victories and strong finishes in European Championship events, helping to establish Porsche’s reputation for durability and performance in long-distance rallies and achived European Rally Championship title. His driving style—precise, consistent, and technically refined—perfectly matched the characteristics of Porsche cars, making him one of the key figures associated with the brand’s rally success during that era.

Despite limited resources, logistical challenges, and minimal preparation compared to factory-backed Western teams, the Polish crew delivered an extraordinary performance in The Daily Express London—Sydney Marathon. On the brutal stages in Australia, they won multiple sections and ultimately finished fourth overall, gaining international recognition and earning particular admiration from Australian fans. Their result proved not only their determination, but also the remarkable durability and versatility of the Porsche 911.

The original rally car never returned to Europe—but this is set to change soon. Before, like many competition vehicles of that era, it remained overseas and gradually disappeared from sight. Decades later, it was rediscovered in Australia in a heavily deteriorated condition and restored, symbolically closing a long chapter in its history.

More than fifty years after that legendary rally, the idea of paying tribute to this achievement took shape. The concept evolved over time and ultimately found its perfect form in a unique interpretation of the Porsche 911 Dakar. This led to the creation of the one-of-one Red58 Special, developed through Porsche’s exclusive Sonderwunsch program.

The car was designed as a faithful yet modern homage to the original rally machine. Its distinctive red-orange paintwork, hand-painted number 58, “POLAND” lettering, and carefully curated interior details all reference the spirit of the 1968 car. Even the signature of Sobiesław Zasada is incorporated into the vehicle, reinforcing the connection between past and present.

What makes RED58 truly exceptional, however, is that its story did not end with its creation. Unlike many bespoke collector cars that are hidden away, this car continues to be driven and experienced.

In the hands of its new owner, 911 Dakar Red58 Special remains in motion, appearing at events and locations that echo the legacy of the original journey. It has been showcased at Air|Water Poland 2025, taken to Sweden for ice-driving experiences, and brought to London—the symbolic starting point of the London–Sydney Marathon.
Its travels have also taken it across some of Europe’s most evocative routes and destinations, including Paris, the rugged landscapes of Brittany, the dramatic roads of Scotland, and even along the iconic “James Bond road,” further reinforcing its spirit of adventure and exploration.

Each of these appearances adds a new layer to its story. Rather than serving solely as a tribute, 911 Dakar Red58 Special has become a continuation—a modern interpretation of the same spirit of exploration and endurance that defined the original car. Today, Red58 Special stands as more than a one-off creation. It is a living piece of history that connects generations, carrying the memory of a remarkable rally effort into the present day. And most importantly, just like the car that inspired it, it continues to move.

Tajemnicze LEO-ZA 29, czyli rozwiązujemy zagadkę 911 Zasady

utworzone przez Kuba Humiński | 17, grudzień, 2024 | Historia, Newsy

Fabryczne samochody rajdowe, są dla fanów poszczególnych zespołów niczym królewskie skarby. Historia wielu z nich jest znana i gdziekolwiek się pojawią traktowane są z największym szacunkiem. Wiele z nich ma jednak zagmatwaną historię naznaczoną motorsportowymi przygodami. Właśnie tak jest z tym pomarańczowym 911, którym startował także Sobiesław Zasada i Ryszard Żyszkowski.

Pomarańczowe Porsche 911 na numerach rejestracyjnych LEO-ZA 29 od lat wzbudzało dużo zainteresowanie wśród fanów wczesnych rajdowych Porsche. W Polsce było elementem dyskusji od momentu pojawienia się projektu Patryka Mikiciuka „Polskie Porsche”, bo właśnie tym autem startowali także Sobiesław Zasada i Ryszard Żyszkowski, prawdopodobnie w dwóch rajdach w 1972 roku. O ile udział w 6. Rali Internacional TAP 1972, rozgrywanym w dniach 10 – 15 października 1972 roku nie budzi żadnych wątpliwości, o tyle do tej pory wielu specjalistów uważa, iż do startu w rajdzie RACE Rally de Espana w ogóle nie doszło. Ujawniony ostatnio przez Panią Justynę Żyszkowską kalendarz jej ojca, Ryszarda Żyszkowskiego potwierdza jednak, iż samochód przejechał przez rampę startową w Hiszpanii, ale niestety uległ awarii już na pierwszym odcinku specjalnym. Chcąc być zgodnym w 100% z prawdą historyczną należy dodać, że awarii uległ też przed startem, jeszcze w trakcie testów. Zacznijmy jednak od początku.

Przez ostatnie lata powstały przeróżne teorie mające na celu ustalenie tożsamości samochodu. Przeważały opinie, iż może to być kolejne wcielenie słynnego „E40” znanego szerszemu gronu czytelników jako auta zarejestrowane na polskich tablicach rejestracyjnych 7707KW. Równie często pojawiały się opinie, iż wóz był swojego rodzaju składakiem z elementów różnych sportowych 911 i znajduje się obecnie w kolekcji jednego z polskich kolekcjonerów aut zabytkowych.

Pierwsze informacje o wykorzystaniu samochodu posiadającego tablice rejestracyjne LEO-ZA 29 są datowane już na styczeń 1972. Samochód posłużył jako platforma testowa dla opon zimowych przeprowadzanych na austriackiej przełęczy Turracher Höhe przez kierowcę testowego Herberta Linge. Na dostępnym zdjęciu auto jest pozbawione rajdowego wyposażenia dodatkowego w postaci np. halogenów na masce. Do jakich celów, poza wspomnianymi testami opon samochód służył zanim został użyczony Zasadzie pozostaje do tej pory tajemnicą. Dla polskiej części zaintersowanych ważne jest jednak to, został on odebrany z działu sportu w Zuffenhausen i na kołach pojechał do Portugalii, prowadzony przez Ryszarda Żyszkowskiego. Jak pisał w „Słowie Powszechnym” Jan Żdżarski:

„Zaglądamy ukradkiem za drzwi z napisem „wstęp wzbroniony”. Tutaj przygotowuje się samochody do kolejnych startów. Wśród nich jest „Porsche” przeznaczony na rajd Portugalii. […] Rysio Żyszkowski zostaje w fabryce, aby zabrać gotowy samochód do Lizbony”.

Co więcej, dzięki wywiadowi, udzielonego przez Sobiesława Zasadę Wacławowi Koryckiemu na łamach „Sportu” wiemy iż:

„W poniedziałek [tj. 9 października 1972] lecę z Belgradu do Lizbony, gdzie już w ubiegłym tygodniu pojechał nowym samochodem, odebranym z fabryki Ryszard Żyszkowski, który będzie moim pilotem.”

Jak widać, Sobiesław Zasada, był świadomy krótkiego okresu dzielącego jugosławiański rajd Yu oraz rajd TAP i zawczasu postanowił zadbać o dodatkowy samochód, który pozwoliłby mu dalej rywalizować w klasyfikacji Mistrzostw Europy. Trzeba bowiem pamiętać, iż wypadek na Rajdzie Polski i spowodowane nim złamanie nogi znacznie skomplikowały sytuację popularnego „Sobka”. Tym bardziej, że jego główny przeciwnik – Raffaele Pinto podobnych problemów nie miał.

Dzięki Pani Justynie Żyszkowskiej, córce Ryszarda Żyszkowskiego i jej wspaniałej chęci dzielenia się pamiątkami po ojcu udało nam się uzyskać trzy absolutnie unikatowe zdjęcia obrazujące auto jeszcze przed startem i przed rozpoczęciem treningów na Półwyspie Iberyjskim. Widać na nich doskonale elementy świadczące o tym, że jest to wóz przygotowany do sportu w Werk 1. Świadczą o tym chociażby elementy układu chłodzenia oleju znajdujące się w bagażniku, rozpórka przednich kielichów zamontowana fabrycznie, hebel służący do odcięcia zasilania w przypadku wypadku czy pałąk przeciwkapotażowy w konfiguracji montowanej w wozach fabrycznych. Zobaczy to auto w tym wydaniu to absolutnie historyczny moment.

Po ustaleniu powyższych faktów, pozostało pytanie z jakiego roku pochodzi nadwozie samochodu. Jest to trudne do ustalenia, ponieważ przednia klapa, pokrywa silnika, przedni zderzak oraz tylny pas zostały z pewnością wymienione. Wymiana przedniej maski wynikała ze zmiany przepisów załącznika „J” FIA, który zabraniał stosowania lekkich pokryw i obowiązywał w grupie 4 od 1 stycznia 1972 roku. Wiemy na pewno, iż wóz został pomalowany na kolor pomarańczowy – na 99% Signal Orange, przedni aklapa w odcieniu Tangerine bądź Gulf, a biała pokrywa silnika w kolorze GP White. Analizując zdjęcia, w celu ustalenia potencjalnego rocznika samochodu, doszliśmy do poniższych wniosków. Są one zapisane w porządku odwrotnym do chronologicznego zapisu, ponieważ analizowaliśmy specyfikację od 1972 roku wstecz.

Rocznik 1972
Część osób zajmujących się historią rajdowych Porsche 911 uważa, iż nadwozie pochodzi z pewnego wczesnego wozu fabrycznego używanego do testów silnika 2.4 i rajdowej konfiguracji Porsche 911 z tymże silnikiem. Z powodów finansowych i powstania modelu Carrera RS wozy w takiej konfiguracji nigdy nie pojawiły się w sporcie w większej ilości. Niestety teoria ta nie wytrzymuje konfrontacji ze zdjęciami, które prezentujemy. Na jednym z nich widoczna jest prawa strona pojazdu. O ile brak widocznej klapki olejowej charakterystycznej dla aut z tego roku modelowego, można by wytłumaczyć jej zaklejeniem naklejką „Lisboa”, o tyle pamiętać trzeba, iż klapka olejowa to nie tylko metalowy element osłaniający wlew oleju, ale również mechanizm jej otwierania. Był on umieszczony w słupku „B” tuż nad zamkiem drzwi. Na widocznych zdjęciach brakuje charakterystycznego przycisku, co wyklucza nadwozie wyprodukowane w 1972 roku.

Rocznik 1971
Najbardziej unikalnym elementem wyposażenia samochodów wyprodukowanych na sezon 1971 są wykonane z tworzyw sztucznych poszerzenia przednich błotników, podobnie jak maska i błotniki. Za to drzwi i pokrywa silnika wykonane były z aluminium. Zestawy poszerzeń błotników zostały specjalnie homologowane w grupie 4 i wykonano ich około 60 kompletów. Przy czym warto dodać, że podobno jak w przypadku modelu RSR ich zastosowanie wydaje się losowe i do końca nie wiadomo które auta zostały wyposażone w elementy laminatowe, a które w wykonane z metalu. Kolor nadwozia „LEO-ZA 29” na zdjęciach z całą pewnością możemy określić jako pomarańczowy, mimo obiektywnych problemów z identyfikacją dokładnego koloru. W 1971 fabryczny zespół Porsche przygotował trzy wozy w tym kolorze.

Pierwszym było auto, którym załoga Åke Andersson/Bo Thorszelius zajęła szóste miejsce w 22. International Swedish Rally 1971 i zarejestrowane na tablicach „S-Z 7940”. Samochód ten został następnie odkupiony przez Åke Anderssona, który startował nim zarówno w wyścigach górskich jak i na torze. W związku z tym maska samochodu została wymieniona na pozbawioną dodatkowych halogenów, które na torze generowały jedynie dodatkowe opory powietrza. W takiej konfiguracji auto wzięło między innymi udział w słynnym wyścigu ADAC 1000 km-Rennen und Formel Super-Vau Rennen Nürburgring, w którym Andersson stworzył załogę z Jürgen Barthem.

Drugim z samochodów był wóz używany przez Björna Waldegårda na Rajdzie Szwedzkim („S-Z 7941”). Ten został następnie odkupiony przez szwedzkiego zawodnika i używany do prywatnych startów.

Trzecim samochodem był wóz zakupiony przez amerykańskiego kierowcę wyścigowego Richiego Ginthera, który użył go między innymi w wyścigu 24h Le Mans. Pełna historia startów wszystkich samochodów jest znana i istnieją one do dzisiaj, co pozwala z dużą dozą pewności wykluczyć, iż któryś z nich został odkupiony przez Porsche i przerejestrowany na bohatera niniejszego artykułu. Jeśli Porsche nie przeznaczyło na potrzeby działu sportu dodatkowych, nieznanych do tej pory samochodów, możemy wykluczyć, że LEO-ZA 29 ze zdjęć jest nadwoziem z 1971 roku. 

Rocznik 1970
Specjalne poszerzenia wykonane z włókna szklanego powstały w rzeczywistości w roku 1970 i już w jego połowie zaczęły być wykorzystywane w wozach fabrycznych, które były zawsze sprzedawane w tzw. wersji lekkiej. W celu przywrócenia cywilnych opcji należało zamówić specjalny pakiet M470. Te 911 specyfikacyjnie były bardzo podobne do samochodów z roku 1971. Szczególnie te z drugiej połowy roku. W tym okresie Porsche wykorzystywało między innymi dwa fabryczne nadwozia pomalowane na kolor Signal Orange, z których historia jednego jest w pełni znana. Po zakończeniu jego wykorzystania jako wozu fabrycznego został on sprzedany znanemu francuskiemu kierowcy Gérardowi Larrousse’owi. Przy czym należy powiedzieć wprost – nie było to słynne psychodeliczne Porsche 911 z 24h Le Mans. Był to inny, również fabryczny egzemplarz. Historia drugiego wozu jest bardziej skomplikowana. Jest to samochód, którego Sobiesław Zasada użył w 30. Rajdzie Polski, rozgrywanym w lipcu 1970 roku zarejestrowany wówczas na tablicach S-R 2971. Później auto zniknęło. Według niektórych źródeł uległo spaleniu podczas testów prowadzonych przez firmę Porsche. Według innych do pożaru jednak nie doszło i to właśnie egzemplarz, którym „Sobek” zdobył drugie miejsce wydaje się być najprawdopodobniej 911, który po zakończeniu kariery jako wóz zespołu fabrycznego (WD Presse) został wyrejestrowany w Stuttgarcie i zarejestrowany ponownie w Leonbergu. Tam od 1971 roku rejestrowano wszystkie wozy należące do działu sportu. Słowem wyjaśnienia należy dodać, iż dział sportu i zespół fabryczny były dwoma niezależnymi jednostkami, co powodowało, iż samochody rejestrowane były w urzędach komunikacji odpowiednich dla lokalizacji danego oddziału firmy.

Identyfikacja nadwozia nie przyniosła nam jednoznacznej odpowiedzi, którym autem de facto było LEO-ZA 29, ale pozwala z całą pewnością zidentyfikować samochód jako jedno z wyprodukowanych w Werks 1 nadwozi, przeznaczonych do użytku przez zespół fabryczny bądź dział sportu. Absolutnie wyklucza możliwość, iż samochód został zbudowany na bazie starszego nadwozia auta cywilnego bądź rajdowego. Być może w przyszłości uda się uzyskać dokładne informacje pozwalające jednoznacznie zidentyfikować numer VIN i historię auta, ale na razie są one nie do zdobycia. Powyższe informacje i niesamowite zdjęcia z Portugalii pozwoliły jednak na zrobienie kolejnego kroku w odkrywaniu tej niesamowicie ciekawej historii, nad która od lat głowią się nie tylko polscy miłośnicy tej tematyki.

zdjęcia: archiwum Justyny Żyszkowskiej, Porsche Newsroom CH i embed Motorsport Images.

Porsche 911 Dakar RED58 Special w hołdzie Sobiesławowi Zasadzie

utworzone przez Piotr Sielicki | 25, lipiec, 2023 | Newsy, Nowości, Premiery

Porsche Polska prezentuje wyjątkowy, indywidualnie skonfigurowany model Porsche 911 Dakar, który swoją specyfikacją nawiązuje do kultowego rajdu sprzed 55 lat. Fabryczna załoga Porsche w składzie z Sobiesławem Zasadą jako kierowcą i Markiem Wachowskim w roli pilota wygrała etap po bezdrożach Australii. 911 zostało skonfigurowane w ramach fabrycznego programu Sonderwunsch.

Ten rok przebiega w Porsche pod znakiem licznych jubileuszy. Przede wszystkim marka ze Stuttgartu-Zuffenhausen świętuje 75 lat swoich samochodów sportowych, bowiem to w 1948 r. na drogi wyjechało pierwsze Porsche 356 skonstruowane przez Ferry’ego Porsche. Z kolei 60 lat temu na targach motoryzacyjnych we Frankfurcie zaprezentowano najbardziej kultowy model w dziejach marki – Porsche 911.
Również w Polsce mamy tego roku kilka okrągłych rocznic. 20 lat temu oficjalnie zarejestrowano Porsche Club Poland. A przed 55 laty Polacy zapisali się złotymi zgłoskami w dziejach marki, zajmując wysokie, czwarte miejsce w morderczym maratonie rajdowym na trasie Londyn-Sydney za kierownicą 911 pierwszej generacji.

Hołd Zasadzie i Wachowskiemu
Do tych pięknych kart historii Porsche nawiązuje teraz stworzone przez Porsche Polska we współpracy z fabryką w Stuttgarcie-Zuffenhausen w ramach programu Sonderwunsch czerwone Porsche 911 Dakar z numerem 58 na drzwiach. – Idea stworzenia specjalnej edycji 911 związanej z Sobiesławem Zasadą sięga 2014 roku, kiedy do polskiej oferty trafiło Porsche 911 Carrera S Martini Racing Edition. Tak zrodziło się nasze marzenie o zaprojektowaniu wyjątkowej, „polskiej” edycji 911 – mówi Wojciech Grzegorski, dyrektor marki Porsche w Polsce.

Koncepcja stworzenia takiego auta była wciąż obecna i cyklicznie podnoszona na spotkaniach strategicznych. Wyraźniej zaczęła krystalizować się jednak w trakcie realizacji filmu dokumentalnego „RED58” o poszukiwaniach historycznego rajdowego 911, którym Sobiesław Zasada z Markiem Wachowskim wystartowali w rajdzie Londyn-Sydney 1968. Zainteresowanie niesamowitym wyczynem polskich sportowców dodatkowo wzmogły artykuły tworzone na potrzeby lokalnej edycji magazynu Porsche „Christophorus” – na czele z rozmową z legendarnym rajdowcem.

– Gdy pojawiły się zapowiedzi 911 Dakar, nie było już wątpliwości, na jakim wariancie powstanie specjalna edycja 911 Dakar RED58 Special, nawiązująca do czerwono-pomarańczowego samochodu, którym Sobiesław Zasada i Marek Wachowski przejechali rajdowy szlak wiodący z Wielkiej Brytanii do Australii – dodaje Grzegorski.

Polskie Porsche 911 Dakar RED58 Special
Konfigurowanie auta rozpoczęło się pod koniec 2022 r. Przedstawiciele Porsche Polska odwiedzili manufakturę Porsche w Stuttgarcie-Zuffenhausen i wspólnie z ekspertami programu Sonderwunsch zastanawiali się na najdrobniejszymi elementami przyszłego samochodu. Chodziło o to, by stworzyć model z jednej strony inspirowany historycznym pojazdem Zasady i Wachowskiego, a z drugiej – zupełnie wyjątkowy i niepowtarzalny.

Jednym z największych wyzwań był dobór koloru lakieru. Oryginalny samochód rajdowy z 1968 r. pomalowany był na kolor Blood Orange. Można by go odtworzyć w ramach programu Paint to Sample Plus, jednak w tym wypadku ze względu na ograniczenia czasowe zdecydowano się na skorzystanie z ręcznego lakierowania samochodu. Numer startowy 58 na drzwiach oraz napis „Poland” nad grillem tylnej pokrywy nie są naklejane, ale powstały w procesie ręcznego malowania.

O unikalnym charakterze samochodu stanowią między innymi projektory LED w drzwiach z indywidualną grafiką przedstawiającą logo maratonu Londyn-Sydney. O rajdowej przeszłości przypominają ucha holownicze w kolorze żółtym, klatka bezpieczeństwa oraz w pełni kubełkowe, sportowe fotele z pepitą oraz zagłówkami ze specjalnym haftem. Do dawnych czasów nawiązują też lakierowane oznaczenia modelu i marki w kolorze złotym, a także reflektory przednie z całkowicie chromowanym wykończeniem. Felgi i klamki drzwi lakierowane są na kolor Brilliant Silver. Wisienką na torcie jest spersonalizowana, chromowana plakietka RED58 na słupkach B z autografem Sobiesława Zasady. Podpis legendarnego polskiego rajdowca jest też wytłoczony na pokrywie schowka w konsoli środkowej.
W sumie Porsche 911 Dakar RED58 Special ma ponad pół setki indywidualnych opcji – w tym personalizowane dywaniki podłogowe z indywidualną grafiką na skórzanej wstawce – London-Sydney Marathon, krzyżowe przeszycia czarnej, skórzanej tapicerki, a nawet zatyczki wentyli w oponach z numerem 58.

Dodatkowe akcesoria i zegarek Porsche Design Chronograph 911 Dakar
Porsche 911 Dakar RED58 Special został również bogato wyposażony w akcesoria z gamy Porsche Tequipment. Począwszy od chlapaczy z wytłoczeniem 911 Dakar, poprzez kanister na paliwo i kanister na wodę pitną, składaną łopatę po podkładki trakcyjne. Akcesoria można umieścić na specjalnie przeznaczonym do tego koszu dachowym, który wyposażony jest w dodatkowe oświetlenie. Wszystkie te elementy mają zachęcić kierowcę do odkrywania nowych dróg poza utartymi szlakami. Do nocowania w terenie świetnie nadaje się namiot dachowy, który również można zainstalować na dachu terenowego 911.

Dodatkowo do samochodu inspirowanego występem Sobiesława Zasady i Marka Wachowskiego w maratonie Londyn-Sydney stworzony został wyjątkowy zegarek Porsche Design Chronograph 911 Dakar, limitowany do jednej sztuki o oznaczeniu 058. Cała seria chronografów dla modelu 911 Dakar wyposażona jest w pierwszą na świecie kopertę chronografu zrobioną z węglika tytanu. Ten rewolucyjny materiał jest jeszcze lżejszy od tytanu, a jego odporność wzbudziłaby zazdrość wielu kierowców startujących w Rajdzie Dakar. Dwa wysokiej jakości zegarki inspirowane konkretnymi modelami sportowych samochodów i w wielu detalach nawiązujące do swoich pierwowzorów. Limitowana seria obejmująca 2500 sztuk jest zarezerwowana wyłącznie dla właścicieli Porsche 911 Dakar i Porsche 911 Dakar Rallye Design.

Zasada i Wachowski – australijscy bohaterowie
Maraton Londyn-Sydney liczył ponad 16 tys. km. Pierwsze 10 tysięcy zawodnicy przejechali w 5 dni, praktycznie bez przerw, pokonując Alpy, Bałkany, góry Iranu, Pakistanu i Afganistanu. W Bombaju załadunek na statek i 10 dni rejsu do Zachodniej Australii. W Perth rajdowcy czekał ich najtrudniejszy etap: jadąc non stop, mieli przeciąć cały kontynent, by po trzech dobach dotrzeć na metę na przedmieściach Sydney. W stawce mieszanka profesjonalistów, romantycznych amatorów i celebrytów. Nietypowo jak na rajdy samochodowe, dominują duże, zazwyczaj czterodrzwiowe samochody – aby pomieścić trzyosobowe załogi. Kiedy jeden prowadzi, a drugi pilotuje, trzeci śpi. W mniejszych autach dwuosobowe załogi twardzieli, którzy nie mają komfortu odpoczynku podczas jazdy. Wśród nich trzy załogi w Porsche 911, specjalnie przygotowanych przez fabryczny dział sportu. W owym czasie panowało przekonanie, że model 911 jest zbyt delikatny do rajdów. Polak Sobiesław Zasada odegrał kluczową rolę w zmianie tego nastawienia. Za kierownicą Porsche 911 ukończył morderczy rajd Akropolu, z którego średnio połowa samochodów wracała w częściach. Potem praktycznie bez wsparcia wygrał Gran Premio Argentyny. Dzięki Zasadzie fabryka zbierała cenne doświadczenie i z wolna rodziła się legenda Porsche 911 jako najskuteczniejszego i najbardziej wszechstronnego auta sportowego w historii.

Porsche zaangażowało się w udział w maratonie Londyn-Sydney. Błękitne 911 z numerem startowym 59 poprowadził Brytyjczyk Terry Hunter. Krwawo-pomarańczowym 911 S z numerem 55 jechał Edgar Herrmann, doświadczony zawodnik z Kenii. Takim samym wozem z numerem 58 pojechali Polacy: Sobiesław Zasada oraz drugi kierowca, pilot, do tego świetny dziennikarz i fotograf Marek Wachowski. Polacy mieli zapewnione auto i serwis na trasie. Wsparcie zapewnił też Castrol. Automobilklub Polski pokrył inne koszty, w tym trening przed rajdem. Jednak tutaj Polacy byli na straconej pozycji. Podczas gdy zawodnicy z Zachodu bez ograniczeń trenowali każdy kilometr trasy rajdu, Polacy załatwiali wizy, bilety i pozwolenia na zakup walut obcych. Zostało tak mało czasu, że postanowili przetrenować tylko etap australijski.

Podczas rajdu z Londynu do Bombaju Zasada z Wachowskim jechali w ciemno. Etap australijski rozpoczęli dopiero na trzynastym miejscu. Ale tu pokazali prawdziwą klasę. Wygrywają większość etapów, a Porsche #58 pięło się w górę klasyfikacji. Kolejni konkurenci odpadali, a Zasada z Wachowskim jechali jak natchnieni. Wprawdzie silnik Porszaka miał dosyć australijskiego kurzu i pożerał prawie litr oleju na każde 100 kilometrów, tym niemniej auto okazało się niebywale solidne. Na mecie zameldowali się na gorzkim dla każdego sportowca czwartym miejscu, ale zostali obwołani bohaterami Australii.

Odnalezione po latach – film „RED58”
Niestety, samochody Porsche uczestniczące w maratonie nie wracały już do Europy. Były sponiewierane po tysiącach kilometrów ostrej, sportowej jazdy po bezdrożach i po prostu nie opłacało się ich przewozić statkiem przez pół globu. Również „RED58” został w Australii i… zaginął.

Ta historia od małego fascynowała filmowca Andrzeja Ślązaka i dziennikarza Wojciecha Jureckiego. 50 lat później wyruszyli na poszukiwanie „RED58”. Od Krakowa, przez Londyn i Stuttgart, aż po Melbourne i Sydney, zbierali informacje mogące naprowadzić na trop zaginionego bohatera. Sobiesław Zasada i Marek Wachowski z werwą opowiadali i o trudnościach jakie spotkali przed rajdem i w trakcie jego trwania. Autorzy zgłębiali nieznane dotąd materiały, zdjęcia i dokumenty w archiwach firmy Porsche. Spotkali mechanika, który w 1968 roku budował ten wyjątkowy pojazd w fabryce Porsche, a kilka tygodni później wyruszył do Australii, żeby go serwisować na trasie rajdu. Rozmawiali z entuzjastami w Australii, którzy także od lat tropili historyczne auto.

W 2022 r. w Australii odbył się rajd upamiętniający maraton z 1968 r. Historyczne rajdówki pokonały kontynent tą samą trasą, co 54 lata wcześniej. Autorzy towarzyszyli im z kamerą, na nowo odkrywając ducha szalonej przygody sprzed lat.

Nagrodą za te wysiłki były odnalezienie wraku bohaterskiego samochodu, którym przed laty polska załoga pokonała pół świata. Autorzy dotarli do właściciela, który dzięki temu postanowił uratować historyczne auto. Spotykamy je jeszcze raz po spektakularnej odbudowie. Bohater rajdu Londyn-Sydney zostaje przywrócony do życia po latach zapomnienia, a o tych poszukiwaniach powstaje właśnie film dokumentalny „RED58”.

Kronika Porsche. Polskie historie
Równocześnie z premierą Porsche 911 Dakar RED58 Special zaprezentowana została publikacja, która przez pryzmat polskich wątków w historii marki ze Stuttgart-Zuffenhausen pokazuje, jak rodziły się wielkie sukcesy na bezdrożach Ameryki Południowej, Afryki czy Australii. Książka w twardej oprawie wydana jest na wysokiej jakości kredowym papierze i zawiera 255 czarno-białych oraz kolorowych zdjęć, z których wiele zostało opublikowane po raz pierwszy. Na niemal 200 stronach znajdują się również ponad 80 dokumentów prezentujących zarówno komunikację wewnętrzną w firmie Porsche, jak i korespondencję z zawodnikami oraz świadomi i lokalnymi władzami sportów motorowych, w tym z kraju nad Wisłą.

Postacią wiodącą powyższego wydania jest oczywiście Sobiesław Zasada, którego chęci, upór i odwaga pozwoliły odnieść Porsche pionierskie sukcesy w rajdach samochodowych. Książka zawiera jednak dziesiątki śladów związków z marką Porsche innych polskich legend świata sportu samochodowego jak Włodzimierz Markowski, Adam Smorawiński czy Marek Wachowski. Wieloetapowy proces poszukiwania informacji w historii niemieckiego producenta samochodów sportowych pozwolił odnaleźć w archiwach nigdy wcześnie niewywołane w wersji cyfrowej zdjęcia, klisze, setki dokumentów oraz notatek, a także archiwalnych publikacji. Całość została wzbogacona o odnalezione w naszym kraju publikacje oraz zdjęcia.

„Kronika Porsche. Polskie historie” opierając się zarówno na wspomnieniach bezpośrednich świadków tych wydarzeń, dziennikarzy, fotografów, jak i firmowych dokumentach do tej pory spokojnie spoczywających w teczkach, po raz pierwszy tak dokładnie przedstawia epizody polskich związków z firmą Porsche w latach 60. i 70., którymi żyli wszyscy miłośnicy motoryzacji. Publikacja wydana we współpracy z Volkswagen Financial Services została wydana w limitowanej ilości egzemplarzy zarówno w języku polskim, jak i angielskim, a każdy z egzemplarzy posiada dedykowane etui.

OPorsche Sonderwunsch
Kiedy jest się marką taką jak Porsche, która od dawna karmi pasję swoich fanów, nie jest zaskoczeniem, że są klienci chcący stworzyć nowy samochód, który odzwierciedla ich osobowość w najdrobniejszych szczegółach. Aby zaspokoić te pragnienia, w latach 70. ustanowiono program Sonderwunsch, którego celem było urzeczywistnienie takich marzeń. Oznaczająca dosłownie w języku niemieckim „specjalne życzenia”, nazwa ta pojawiła się po raz pierwszy w 1978 r. wraz z założeniem Porsche Sonderwunschabteilung, które zajmowało się specjalnymi modyfikacjami i konwersjami pojazdów seryjnych – nawet niestandardowych, jednorazowych modeli Porsche.

Dziś termin ten oznacza program Porsche, w którym niemal wszystko jest możliwe. Niezależnie od tego, czy chodzi o fabryczne zamówienie niestandardowego koloru i materiału podczas produkcji pojazdu (Factory Comission), indywidualizację już wyprodukowanego samochodu (Factory Re-Comission), czy też zupełnie wyjątkowy, jedyny w swoim rodzaju pojazd (Factory One-Off, w którym można nawet stworzyć zupełnie nowe części), rzemieślnicy i inżynierowie Porsche Sonderwunsch mogą to urzeczywistnić.

Każdy klient zasadniczo staje się częścią samej firmy, przyjmując rolę kierownika projektu dla własnego pojazdu. Jest jak pracownik i właściciel Porsche jednocześnie. Uzyskuje niesamowity wgląd w proces, uzyskując dostęp do obszarów działalności firmy zwykle zarezerwowanych dla wewnętrznych ekspertów i inżynierów. Jest zaangażowany w cały proces. Istnieją dwie główne fazy: pierwsza to faza koncepcyjna, która zwykle trwa rok w przypadku Factory One-Off, a następnie faza realizacji, w której budowany jest samochód zgodnie z ostatecznie uzgodnioną koncepcją. Klient jest zaangażowany od samego początku, ponieważ to w końcu jego pomysł. Wspólnie z nim pracownicy Porsche opracowują koncepcję i tworzą samochód pod kątem stylizacji. Przechodzą przez decyzje techniczne i specyfikacje, aż po kreatywny kierunek.